Restauracija dela mozaika u carskoj palati u Sirmijumu.||| Restauracija dela mozaika u carskoj palati u Sirmijumu.||| |||
26. mart 2018.

Julijan u Sirmijumu

Mozaici su upečatljivi tragovi rimske prošlosti. Izuzetni mozaički podovi u Carskoj palati u Sirmijumu, kao i oni koje smo otkrili do sada na Glacu, su uglavnom izrađeni od kamenih kockica, tesera, (tessarae) crne, crvene, žute i bele boje. Uglavnom sačinjavaju geometrijske motive.

Tokom Božića, konzervatori Svetlana, Ivan i Zdravko su radili na restauraciji dela mozaičkog poda u Carskoj palati. U pitanju je pod uske prostorije-deo ulaza u palatu, koji je ukrašen motivom šahovske table protkane motivom Solomonovog čvora. Ovaj motiv je poslužio kao logotip vizitorskog centra Carke palate. Veoma je dobar znak što je Solomonov čvor jedan od prvih motiva koji su bili vidljivi na mozaiku otkrivenom na Glacu tokom arheološke kampanje 2017. godine.

Restauracija dela mozaika u carskoj palati u Sirmijumu.Restauracija dela mozaika u carskoj palati u Sirmijumu.Restauracija mozaika je mukotrpan rad. Oštećenja na originalnom mozaiku moraju pažljivo da se ispune malterom i tesere dodaju kako bi upotpunile originalni motiv. Na kraju se malter boji i lepi tako da se na prvi pogled nepogrešivo može uočiti koji delovi mozaika su originlani a koji su deo moderne restauracije, u skladu sa celokupnom estetikom.

Snažna likovnost restaurisanog mozaika podstiče na pripovedanje. Teško je zamisliti kako je Carska palata nekada izgledala. Međutim, ukoliko stupite na pod, naći ćete se na istom mestu kojim su carevi i njihovi podanici nekad koračali, trijumfalno marširajući ili teskobno hodajući.

Jedne noći 361. godine, car zvani Julijan, koračao je mozaičkim podovima slaveći trijumf.

Julijan je jedan od najfascinantnijih kasnorimskih careva koji su prošli kroz Sirmijum. Kao nećak Konstantina Velikog, preživeo je čistku protiv svoje porodice koju su Konstantinovi sinovi organizovali nakon smrti svoga oca 337. godine kako bi uklonili potencijalne rivale. Većina članova njegove uže porodice nije preživela. Narednih godina, Julijan se povukao. Postao je veliki poznavalac filozofije i razvio je prezir prema hrišćanstvu koje je Konstantin usvojio. Kako je hrišćanstvo bilo zvanična religija Rimskog carstva, Julijan je praktikovao paganstvo u privatnosti. Zbog pokušaja da ponovo ustanovi kultove starih bogova Rima, kada je konačno postao car, dobio je nadimak Julijan Otpadnik (Apostata). O Julijanovoj ličnosti se zna neuporedivo više nego o mnogim drugim ličnostima iz prošlosti zahvaljujući zapisima koje je ostavio za sobom, kao i živopisnim pripovedanjima Amijana Marcelina, oficira u Julijanovoj vojsci koji je kasnije napisao istoriju svog vremena.

Godine 355., Julijana je iz senke izvukao rođak Konstancije II, jedini preživeli Konstantinov sin kome je bio potreban član porodice kao predvodnik rimske vojske na zapadu dok se on borio protiv Persijanaca na istoku. Dobivši titulu Cezara, što je krajem trećeg veka označavalo cara nižeg ranga, Julijan se pokazao kao uspešan. Pridobio je verne pratioce iz svoje vojske i porazio veliki savez germanskih varvara kod Strazbura 357. godine.

Nažalost, Julijanov uspeh privukao je Konstancijevu sumnju koji je 360. godine želeo da preusmeri određene jedinice Julijanove vojske na istok u službu portiv Persijanaca. Prema Amijanu Marcelinu, Julijanova vojska se pobunila, proglasivši ga Avgustom (carem višeg ranga) u Parizu 360. godine. Iako Marcelin opisuje Julijanovu odbijanje da bude proglašen za Avgusta, teško se može zamisliti da je pobuna vojske protiv Konstancija II neočekivana ili da mu nije išla na ruku. Odbijajući da bude stavljen pred svršen čin i podeli vlast, Konstancije II se pirpremao za građanski rat. U proleće 361. godine Julijan je okupio vojsku i kretao se hitro ka istoku, pokušavajući da uhvati Konstancija nespremnog. Koristeći brodove kako bi se brzo spustio Dunavom, Julijan je prepoznao strateški značaj Sirmijuma. Jedne noći na mesečevom zalasku, pod otkriljem tmine, kako nam kaže Marcelin, Julijan je sa vojskom pristao u Bononiji, današnjem selu Banoštoru, severno od Sremske Mitrovice, na Dunavu. Otpremio je jedinicu lako naoružanih vojnika da započnu napad na Sirmijum, s ciljem zarobljavanja Konstancijevog glavnog zvaničnika u regionu, saborca Lucilijana, koji se pripremao da brani Sirmijum. Amijan poredi Julijana sa „meteorom ili plamenom strelom“ zbog brzine kojom je napao Sirmijum. Odvažnost mu se isplatila. Lucilijan je uhvaćen i doveden Julijanu. I uprkos pruženom otporu, njegovo zarobljavanje je značilo krah svake bune protiv Julijana.

Teren je bio spreman za jednu od najuzbudljivijih noći u antičkom Sirmijumu. Julijan je usmerio vojsku kopnenim putem preko Banoštora, očekujući da će možda morati da se bori za grad. Međutim, došavši, kako Marcelin pripoveda, do prostranog predgrađa Sirmijuma, susreo se sa velikim brojem vojnika i meštana, koji su ga dočekali sa cvećem i bakljama, proglašavajući ga carem. Dopratili su ga kroz grad do palate, gde je koračao po mozaičkom podu koje su Svetlana, Zdravko i Ivan, restaurisali, nesumnjivo rasterećen i ushićen zbog svog uspeha. Marcelin opisuje Julijanovu radost povodom lakog zauzimanja grada i nadu da će se drugi gradovi voditi primerom Sirmijuma, „slavne i mnogoljudne majke gradova“.

Julijan se zadržao u Sirmijumu samo tri dana, tokom kojih je slavio svoj dolazak trkama dvokolica na hipodromu koji se nalazi pod savremenim gradom. Nastavio je zatim ka Nišu, u rat, u istoriju. Njegova poseta Sirmijumu je samo jedan podsetnik na vreme kada je Sremska Mitrovica bila središte značajnih događanja.

Blog

Julijan u Sirmijumu

Mozaici su upečatljivi tragovi rimske prošlosti. Izuzetni mozaički podovi u Carskoj palati u Sirmijumu, kao i oni koje smo otkrili do sada na Glacu, su uglavnom izrađeni od kamenih kockica...

Read more

Partneri

  • Sidney University
  • arh institut

Pod pokroviteljstvom

  • muzej sremska mitrovica
  • sremska mitrovica zavod
  • ministarstvo kulture
  • Grb vojvodine
  • australia
  • sremska mitrovica
  • sydney grammar school